صورت ، مختارى كه از يكى از ما دو نفر ، تقليد كنى ) . شيخ ابراهيم مىگويد : سپس نزد مرحوم سيد رفته و مسئله را با ايشان نيز مطرح ساختم . سيد فرمود : قول مىدهى و قسم مىخورى كه آنچه را مىگويم همان‌گونه براى لبنانيها بنويسى ؟ گفتم : آرى . فرمود : - من اعلمم ! و من هم به لبنان نوشتم كه سيد اعلم است . ( پايان روايت آيت اللّه شبيرى ) . نكته : دربارهء داستان فوق ، توضيح اين نكته شايد ضرورى باشد كه : مرحوم سيد ، به حسب نظر و استباط فقهى خود ، تقليد از مجتهد اعلم را در صورت امكان ، بنابر احتياط واجب ، لازم مىشمرد و بر اين اساس ، فحص از اعلم را نيز واجب مىدانست . « 1 » حتى درمورد شخص قاضى نيز ، احتياط را در آن مىدانست كه قاضى ، اعلم علماى شهر باشد . « 2 » بنابراين ، براساس اين ديدگاه فقهى و نيز باتوجه به اينكه خود را كاملا اعلم از شخصيتهايى چون ميرزاى دوم مىدانست ، طبيعى بود كه در پاسخ به سؤال مرحوم جبل عاملى يا ديگران از فرد اعلم ، « تعارف و رودربايستى » را كنار گذارد و صراحتا تقليد از خود را ( كه مىانگاشت مصداق واقعى شخص « اعلم » است ) لازم شمارد . آيت اللّه آقا سيد محمد رضا حسينى مرعشى رفسنجانى ( 1286 - 1342 ق ) از شاگردان برجستهء صاحب عروه ، آخوند خراسانى و شريعت اصفهانى ، و نويسندهء آثار ارزنده در فقه و اصول است كه از آيات و مدرسان طراز اول نجف به‌شمار مىرفت و حوزهء درسى پرشورى داشت . وى پس از فوت مرحوم آيت اللّه ميرزا محمد تقى حائرى شيرازى ( ميرزاى دوم ) متصدى مقام مرجعيت شد ، ولى عمرش كفاف نداد و در 1342 ق به سنّ 56 سالگى درگذشت و در جوار مولاى متقيان على عليه السّلام به خاك رفت . « 3 » او از حواريون سيد صاحب عروه محسوب مىشد و پاره‌اى از آثارش ( نظير « جواب المسائل الاسلامبولية » ) را به دستور سيد نوشته است . « 4 » همچنين ، از معدود كسانى است كه به‌عنوان شاهد ، ذيل ورقهء وصيتنامهء سيد را امضا كرده است . « 5 »

--> ( 1 ) . ر . ك ، العروة الوثقى ، باب اجتهاد و تقليد ، مسئلهء 12 . ( 2 ) . همان : مسئلهء 68 . ( 3 ) . براى شرح‌حال و آثار علمى وى ر . ك ، نقباء البشر ، 2 / 742 - 743 ؛ گنجينهء دانشمندان ، محمد شريف رازى ، 5 / 203 - 204 ، علماى بزرگ شيعه از كلينى تا خمينى ، م . جرفادقانى ، صص 353 - 354 ؛ نام‌آوران علم و اجتهاد كرمان ، گردآورى و پژوهش : مجيد نيك‌پور ، صص 327 - 329 . ( 4 ) . نقباء البشر ، 2 / 743 . ( 5 ) . براى متن وصيتنامه و امضاهاى حواشى آن ر . ك ، السيد محمد كاظم اليزدى ، كامل سلمان جبورى ، ص 482 .